Pierwsze spotkanie z jogą
Dla większości z nas joga zaczyna się bardzo podobnie.
Od ciała.
Od ruchu.
Od próby wykonania pozycji.
Widzisz sekwencję, przychodzisz na zajęcia albo włączasz praktykę online i próbujesz nadążyć. Uczysz się ustawienia, pracy z oddechem, czasem czujesz ulgę, czasem napięcie.
To naturalne, że w tym miejscu pojawia się pierwsze założenie:
joga to pozycje jogi.
I to założenie na początku działa.
Bo ciało jest najbardziej dostępne. Najbardziej konkretne. Najłatwiejsze do uchwycenia.
Ale z czasem pojawia się pytanie: czy to naprawdę wszystko? O co w zasadzie chodzi w tej jodze? Co różni jogę od treningu fitness?
Wprowadzenie do asan
Asana, czyli stabilna i wygodna pozycja w jodze, to jeden z kluczowych elementów 8-stopniowej ścieżki jogi według Patańdźalego, znanej jako ashtanga joga. W dzisiejszych czasach praktyka jogi często skupia się na asanach jako sposobie na poprawę kondycji fizycznej i zwiększenie świadomości ciała. Jednak asany mają znacznie głębsze znaczenie niż tylko forma ruchu. To fizyczne pozycje ciała, które pomagają osiągnąć harmonię między ciałem, oddechem i umysłem.
Współczesna joga, choć często postrzegana przez pryzmat fizycznych ćwiczeń, oferuje znacznie więcej.
Praktyka asan to nie tylko sposób na poprawę elastyczności i siły, ale także narzędzie do pogłębiania uważności i poznania siebie.
Dzięki regularnej praktyce, asany mogą prowadzić do głębszego zrozumienia własnego ciała i umysłu, co jest kluczowe dla osiągnięcia wewnętrznej równowagi.
Czym jest pozycja jogi, czyli asana
Najprościej rzecz ujmując, w języku jogi pozycja ciała to asana. Na pewno znasz ich już wiele, jak pies z głową w dole, wojownik, pozycja dziecka, czy stanie na głowie.
Jednak asany nie należy sprowadzać tylko do kształtu ciała.
W klasycznym ujęciu joga nie zatrzymuje się na tym, jak wygląda pozycja, ale na tym: co się w niej dzieje.
Dlatego można powiedzieć prosto:
- każda asana jest pozycją jogi,
- ale nie każda pozycja jogi jest jeszcze praktyką jogi.
To subtelna, ale kluczowa różnica.
W jodze opisanej przez Patañjalego, asana jest dopiero trzecią z ośmiu płaszczyzn praktyki.
Nie pierwszą.
Pozycja jogi jest częścią większej całości.
Kiedy studiuję klasyczne teksty jogi — Joga Sutry, Hatha Yoga Pradipika, Gheranda Samhita, i inne — zauważam coś ciekawego.
Jeśli pojawia się tam ciało, to prawie zawsze w jednym kontekście.
Jako przygotowanie.
Przygotowanie do doświadczenia bardziej subtelnych aspektów ludzkiego wymiaru.
Asana jako sposób na doświadczenie całości
Gdy zagłębiamy się w świat asan, staje się jasne, że ich znaczenie wykracza poza zwykłe ćwiczenia fizyczne. Są one bramą do bardziej zrównoważonego i harmonijnego istnienia, oferując ścieżkę do wewnętrznego spokoju i samopoznania.
Kiedy praktyka się pogłębia, zmienia się sposób odczuwania ciała.
Nie jako zbioru części, ale jako relacji wzajemnie powiąznaych elementów.
Asana zaczyna pokazywać coś więcej niż formę.
Pokazuje, że doświadczenie nie jest fragmentaryczne — to umysł je takim czyni. Bo ’Wszechświat — nawet w jednym oddechu — pozostaje całością.’
W jodze, asany są postrzegane jako sposób na zintegrowanie różnych aspektów naszego istnienia, umożliwiając głębsze zrozumienie siebie i otaczającego nas świata.
Dlaczego pozycja jogi nie jest celem samym w sobie?
Współcześnie bardzo często zaczynamy praktykę właśnie od asany – i na niej zostajemy.
To sprawia, że praktyka staje się fragmentaryczna. Pomijamy pozostałe płaszczyzny jogi.
To, co często widzę w praktyce to:
- skupienie na formie zamiast na doświadczeniu
- napięcie zamiast oddechu
- ambicja zamiast uważności
Z zewnątrz wszystko może wyglądać poprawnie.
Ale wewnętrznie pojawia się brak stabilności i jakaś forma walki.
W ten sposób praktyka jogi traci swoją funkcję. Pozycja jogi zaczyna pełnić funkcję celu, zamiast być narzędziem.
A w klasycznym podejściu jest odwrotnie: asana ma prowadzić do świadomości, nie do perfekcji.
Historia i rozwój asan w praktyce jogi
Historia asan w praktyce jogi to fascynujący przykład ewolucji tradycji w odpowiedzi na zmieniające się potrzeby społeczeństwa. Choć wiele współczesnych pozycji ma mniej niż 100 lat, ich korzenie sięgają starożytnych tekstów, takich jak Hatha Yoga Pradipika, tekst z XV w n.e. który jako pierwszy omówił pozycję jogi i było ich piętnaście! Wspomina jednak o 84 pozycjach jogi, z czego 34 są ważniejsze, a 4 najważniejsze, i są to pozycje medytacyjne.
Rozwój asan w praktyce jogi odzwierciedla zmieniające się podejście do zdrowia i dobrostanu. Obserwujemy zjawisko, które jeden nauczyciel nazwał ‚a new wave of yoga.’
Współczesna praktyka jogi, z jej naciskiem na fizyczne aspekty asan, jest stosunkowo nowym kierunkiem.
Jednakże, mimo że wiele z tych pozycji jest nowoczesnych, ich cel pozostaje niezmienny: wspieranie zdrowia fizycznego i psychicznego oraz promowanie harmonii między ciałem a umysłem.
Gdzie naprawdę zaczyna się joga?
W klasycznym ujęciu joga nie jest tylko pracą z ciałem.
Jest pracą z percepcją.
Wiele problemów, które obserwujemy — napięcie, sztywność, brak elastyczności — nie zaczyna się w ciele. Zaczyna się w sposobie widzenia.
Gdy umysł trzyma się jednej perspektywy, ciało często robi to samo.
Dlatego praktyka asany nie polega tylko na rozciąganiu.
Jest narzędziem do poszerzania sposobu postrzegania.
Joga zaczyna się w momencie, w którym:
- zauważasz swoje reakcje,
- jesteś świadomy oddechu,
- widzisz napięcie zamiast z nim walczyć,
- przestajesz działać automatycznie.
To może wydarzyć się:
- w pozycji,
- w ruchu,
- ale też poza matą.
Dlatego joga zaczyna się od uważności.
Współczesne podejście do jogi
Dzisiejsze podejście do jogi różni się znacznie od tradycyjnych metod. Obecnie większy nacisk kładzie się na praktykę asan. Podczas gdy klasyczna joga koncentrowała się na duchowym rozwoju i medytacji, współczesna joga często skupia się na fizycznych aspektach. Dzięki różnorodnym stylom i technikom, nowoczesna joga oferuje mnóstwo korzyści, które przyciągają ludzi z różnych środowisk i o różnych potrzebach.
Jednym z kluczowych elementów odróżniających współczesną jogę od jej klasycznej formy jest różnorodność celów i metod. Klasyczna joga dążyła do duchowego oświecenia, podczas gdy współczesna joga często koncentruje się na poprawie kondycji fizycznej, redukcji stresu i zwiększeniu elastyczności. To podejście sprawia, że joga staje się bardziej dostępna i atrakcyjna dla szerokiego grona odbiorców, którzy szukają sposobów na poprawę jakości życia.
Dlaczego współczesna joga tak mocno zajęła się ciałem?
To ważne, żeby to jasno powiedzieć – skupienie na ciele w jodze nie jest błędem.
Współczesny człowiek:
- siedzi dużo,
- żyje w napięciu,
- nie czuje swojego ciała.
Dlatego praca z ciałem stała się potrzebna i uzasadniona.
Pozycje jogi:
- przywracają czucie,
- regulują napięcie,
- pomagają się zatrzymać.
Natomiast ciało to nie jedyny poziom praktyki. Ciało jest narzędziem, a asana to narzędzie szlifuje.
Poprzez regularną praktykę, możesz doświadczyć nie tylko poprawy kondycji fizycznej, ale także wzrostu świadomości i spokoju umysłu. Asany pomagają w rozwijaniu koncentracji i uważności, co jest nieocenione w codziennym życiu pełnym stresu i pośpiechu.
Czy nowoczesna praktyka odbiera jodze sens?
Nie.
Dopóki pamiętasz, po co praktykujesz.
Nowoczesna joga może być wartościowa, jeśli:
- nie zatrzymuje się tylko na formie,
- nie sprowadza praktyki do wyglądu,
- nie oddziela ciała od świadomości.
Korzyści z praktyki asan
Praktyka asan, czyli pozycji jogi, to prawdziwa skarbnica korzyści dla ciała i umysłu. Regularne ćwiczenie tych pozycji nie tylko wzmacnia Twoje zdrowie fizyczne, ale także wspiera zdrowie psychiczne, przynosząc ulgę w stresie i napięciach.
Współczesna joga, z jej różnorodnymi stylami i technikami, pozwala każdemu znaleźć coś dla siebie, dostosowując praktykę do indywidualnych potrzeb i możliwości.
Fizyczne i psychiczne korzyści z praktyki jogi
Regularne wykonywanie asan prowadzi do poprawy kondycji fizycznej, co objawia się zwiększoną elastycznością, siłą i wytrzymałością. Asany, poprzez swoje działanie na ciało, wspierają zdrowie narządów wewnętrznych, co przekłada się na lepsze funkcjonowanie całego organizmu.
Asany mają również głęboki wpływ na zdrowie psychiczne. Dzięki pozycjom jogi umysł staje się bardziej spokojny i skoncentrowany, co prowadzi do poprawy ogólnego samopoczucia i jakości życia.
Jak pogłębić pozycję jogi w praktyce?
W praktyce oznacza to prostą zmianę.
Zamiast pogłębiać pozycję fizycznie, zacznij zauważać:
- gdzie pojawia się napięcie
- jak zmienia się oddech
- kiedy pojawia się opór
- gdzie Cię bardziej coś rwie, ciągnie
- gdzie jest większy dyskomfort
To nie jest „mniej”.
To jest dokładniej.
To nie jest tylko ruch.
To jest informacja.
I jeśli ją widzisz – wtedy praktykujesz.
Jak wykonywać asany?
Aby poczuć pozycję bardziej, w dowolnej pozycji jogi zatrzymaj się i sprawdź:
- czy oddychasz swobodnie?
- czy możesz odpuścić kilka procent napięcia?
- czy jesteś obecna/obecny w tym doświadczeniu, czy może przygotowujesz listę zakupów w tym samym czasie?
Obecność zmienia jakość praktyki.
I jak widzisz, nie przez dodanie, ale przez spowolnienie.
Podsumowanie
Możesz zacząć od ciała.
To dobry początek. Forma jest ważna.
Ciało potrzebuje struktury, kierunku i względnej precyzji.
Jednak nie jest najważniejsza.
Nie zatrzymuj się jednak na nim. Dalej dopiero zaczyna się zabawa.
Pozycja jogi może być wejściem do praktyki, ale nie jest jej całością. Bez świadomości pozostaje tylko kształtem. I do tego, każdy z nas będzie miał inny kształt.
Pamiętaj, że doświadczasz świata przez ciało.
Umysł nie istnieje bez ciała.
Zachowaj uważność.
Pamiętaj, po co praktykujesz.
I ciesz się praktyką.
Ostatecznie to ciało pozwala ci na doświadczenie.
Wskazówki dla początkujących
Dla osób rozpoczynających swoją przygodę z jogą, ważne jest zrozumienie podstawowych zasad i technik. Dobrze, jakby joga dla początkujących koncentrowała się na nauce podstawowych asan oraz technik oddechowych, które są fundamentem każdej praktyki. Regularność i znajomość podstaw pozwolą na czerpanie pełnych korzyści z jogi.
Jeśli chcesz uporządkować podstawy praktyki jogi, zobacz mój program
Program Jogi od Podstaw
Podstawy Jogi to sześcio-tygodniowy program jogi od podstaw. Może stanowić kurs jogi dla początkujących lub program, który uporządkuje Twoją praktykę. Zbuduj fundament praktyki jogi, rusz ciałem, pogłęb oddech i skoncentruj umysł.
Q&A – najczęstsze pytania o pozycję jogi i jogę
Co to jest asana w jodze?
Asana to jedna z ośmiu płaszczyzn jogi, odnosząca się do pracy z ciałem jako elementem większej struktury. Asana powinna być zawsze rozpatrywana w szerszym kontekście, uwzględniając pracę z oddechem i uważnością.
Czy pozycja jogi i asana to to samo?
Upraszczając, można powiedzieć, że tak. Asana to sanskrycka nazwa pozycji jogi. Różnica polega na tym, że w jodze oznacza ona coś więcej niż tylko ustawienie ciała.
Czy joga to tylko pozycje jogi?
Nie. Pozycje jogi są jedną z części praktyki. Joga obejmuje również oddech, koncentrację, uważność i sposób, w jaki funkcjonujesz na co dzień.
Dlaczego asana jest ważna?
Przygotowuje ciało i umysł do dalszych etapów praktyki, takich jak koncentracja i medytacja.
Czy można praktykować jogę bez asan?
Tak. Asana jest tylko jednym z elementów szerszej praktyki.
Dlaczego sama asana nie wystarcza?
Bo skupienie tylko na ciele pomija aspekt świadomości i percepcji, który jest kluczowy w jodze.
Jakie są asany w jodze?
Współcześnie znamy bardzo wiele asan jogi. Znajdziesz pozycje stojące, siedzące, leżące, skręty, skłony, wygięcia. Nie skupiaj się na ilości, a na jakości praktyki. Asany poznasz w ramach rozwoju praktyki i zdobywania doświadczenia.
Czy trzeba znać termin „asana” i nazwy asan?
Nie, ale warto. „Pozycja jogi” jest prostsza, a „asana” pomaga lepiej zrozumieć kontekst praktyki.
Dziękuję za Twój czas
Anna Drzewiecka
Znajdziesz mnie tutaj:
Aktualne kursy i możliwości pracy ze mną znajdziesz w SKLEPIE
Zapisz się do Newslettera TUTAJ, żeby być na bieżąco.
Sprawdź Moje Wybory – selekcję produktów (food + suplementy) i zniżki w ramach współprac TUTAJ.
